Επί σκηνής χωρίς πρόβα οι Έλληνες ξανά.

Ετούτη τη χρονιά λοιπόν τα καταφέραμε και γίναμε διάσημοι ξανά μετά το 2004 ! . . . Από τους “θριάμβους” στις καρπαζιές και τη λοιδορία. Από τα εύγε στην κηδεμονία. Από την παραφουσκωμένη εθνική αυτοπεποίθηση στον τρόμο για το αύριο και την ηχηρή από θυμό σιωπή της αποχής από την εκλογική διαδικασία.

Ποιος και με τι μας μέθυσε; Αν είμαστε έξυπνος λαός τότε γιατί τόση μαζεμένη συλλογική απερισκεψία; Μεθύσαμε από αλαζονεία; Πως τολμήσαμε να περιφρονούμε τους άλλους λαούς που εργάζονταν τόσες δεκαετίες κι εμείς τους τα τρώγαμε σε εικονικές επιδοτήσεις – ανεμομαζώματα κι ανεμοσκορπίσματα; Γιατί όμως πατρίδα μου αφού δεν τα φάγαμε τελικά όλοι μαζί, να τα πληρώνουμε όλοι;
Μια χαρά φορούσα τα καλά μου κι έκανα σωστά και περήφανα τη δουλειά μου κι εγώ και πάρα πολλοί άλλοι. Γιατί να βγαίνω τώρα κουρελής – καραγκιόζης – επί σκηνής χωρίς να φταίω; Γιατί πατρίδα μου κι εγώ, γιατί κι όλοι εμείς που δεν πειράξαμε κανέναν και περιμέναμε στη σειρά μας χωρίς να σκουντάμε για να βγούμε μπροστά, που πιστεύαμε στα ιδανικά σου και στις οικουμενικές αξίες σου;

Μήπως φταίξαμε κι εμείς οι σεμνοί νοικοκυραίοι κι εμείς οι φιλότιμοι μεροκαματιάρηδες κι εμείς οι αξιόλογα μορφωμένοι κι εμείς οι κάποτε αγωνιστές; Ποιο είναι το κρίμα μας πατρίδα μου να πληρώνουμε διπλό και τριπλό εισιτήριο για να βρεθούμε τελικά κουρελήδες επί σκηνής ;

Γιατί πατρίδα μου τόση ξεφτίλα; Ήταν ανάγκη να πιάσουμε πάτο του πάτου για να νιώσουμε τι χάσαμε, τι εγκαταλείψαμε τόσα χρόνια; Ξεχάσαμε τη λεβεντιά και αναδείξαμε τα λαμόγια. Γιατί πατρίδα μου μας άφησες να το κάνουμε;

Ξεχάσαμε την μπέσα και το φιλότιμο και συναγωνιζόμασταν στην αρπαχτή και στο “τι έχεις εσύ για πούλημα”. Αποχαυνωθήκαμε στο σπάταλο σήμερα και αγνοήσαμε το αύριο των παιδιών μας. Γιατί πατρίδα μου μας άφησες να το κάνουμε;

Ποιος μπορεί να σκέφτεται σήμερα “ο σώζων εαυτόν σωθήτω”;

Γιατί τόσο μούδιασμα; Γι αυτά που θα χάσουμε; Για τις δανεικές ανέσεις μας; Για τα αποχαυνωμένα όνειρά μας; Αυτά μας μέθυσαν; Γιατί πατρίδα μου σταμάτησες να μας διδάσκεις ιστορία; Πως η ζωή έχει κύκλους και πάντοτε θα έρχονται οι μπόρες ξαφνικά και πρέπει να είμαστε πάντοτε έτοιμοι;

Συγχώρα μας πατρίδα μου. Λίγο ακόμα και θα χάναμε και τη ψυχή μας. Δίδαξέ μας ξανά. Άνοιξε τα σεντούκια σου. Δώσε μας τα άρματά σου: μάθηση, φρόνηση, τόλμη και αρετή, ακεραιότητα, ελευθερία και αδελφοσύνη.

Που είναι οι ματωμένοι καπεταναίοι σου να σύρουν φωνή στο πόπολο “Ξυπνάτε ωρέεεε . . . Ραγιάδες ξυπνάτεεε !”. Να σειστεί το σύμπαν από τη φωνή τους, να μας πιάσει εκείνη η γνωστή ανατριχίλα, να πιαστούμε χέρι με χέρι σε χορούς κυκλωτικούς, να μονιάσουμε, μια καρδιά και μια γροθιά, μια φωνή και μια ιαχή στον αέρα: ίτε παίδες Ελλήνων. Εμπρός πατάμε ακόμη στα ίδια χώματα, γλεντάμε ακόμη τον ίδιο γαλανό ουρανό και λουζόμαστε στην ίδια θάλασσα. Δεν μας τα πήραν ακόμη . . . δεν πουληθήκαμε στη ψυχή.

Ετοίμασε το θέατρο και βάλε μας ξανά ιδρωμένους, ματωμένους επί σκηνής. Περήφανους!

Νίκος Νημάς

Πολίτες για την Αναγέννηση του Πολιτικού Πολιτισμού

Το Ελληνικό Όνειρο

Μπορούμε και πρέπει ν’ αλλάξουμε πορεία. Μπορούμε και πρέπει να ξαναονειρευτούμε για μας και παιδιά μας αφού δεν έχουμε χάσει τη ψυχή και το μυαλό μας, τον ουρανό, τον ήλιο, τη θάλασσα, τις γεωπολιτική μας θέση, τις ικανότητες, την ιστορία μας. Μπορούμε να κάνουμε ένα νέο ξεκίνημα για να κτίσουμε την πατρίδα που μας αξίζει αναπτυγμένη, δυνατή, ανταγωνιστική, πρωτοπόρα και ανθρώπινη. Μια πατρίδα πρότυπο για μίμηση από αυτούς που μας λυπούνται, μας χλευάζουν και μας λοιδορούν. Μια πατρίδα πρωτοπόρα της νέας αναγέννησης σ’ ένα κόσμο που κυριαρχεί η απληστία του χρηματιστηριακού κεφαλαίου, η αποθέωση της κατανάλωσης, η συγκέντρωση του πλούτου και η καταστροφή της φύσης. Mια πατρίδα ίσων ευκαιριών, ίσων συνεισφορών, ίσων ανταμοιβών για όλους.

Η Αποστολή μας

Να συμβάλλουμε στη χρηστή και αποτελεσματική διακυβέρνηση της χώρας μέσω ενός νέου πολιτικού πολιτισμού, της ενθάρρυνσης και της υποστήριξης των πολιτών που έχουν τη θέληση και την ακεραιότητα, ώστε να κινητοποιηθούν και να συμμετέχουν στην πολιτική για να κάνουμε το ελληνικό όνειρο πραγματικότητα.

Οι Αξίες μας

Ακεραιότητα, σεβασμός στον άνθρωπο, αποτελεσματικότητα, δικαιοσύνη, ελευθερία, σεβασμός στη φύση και το κάλλος.

Στρατηγική κατεύθυνση

Η επίτευξη του ελληνικού ονείρου απαιτεί εθνικούς στόχους και στρατηγικές, ριζικές αλλαγές στους θεσμούς, στις δομές, στα συστήματα και στην εθνική κουλτούρα, καθώς και το αποτελεσματικό μάνατζμεντ, την ηγεσία και την αξιοκρατία παντού. Απαιτεί αποτελεσματικότητα, ανταγωνιστικότητα, ανάπτυξη, υγιή επιχειρηματικότητα, κοινωνική αλληλεγγύη, δικαιοσύνη και ανθρωπιά.

Ποιοι είμαστε

Άνθρωποι του πνεύματος και της δράσης, επαγγελματίες, αγρότες, τεχνοκράτες, επιστήμονες, νέοι και ηλικιωμένοι με πλούσιες εμπειρίες, γνώσεις, ικανότητες, κοινές αξίες, κοινά όνειρα και ισχυρή θέληση να συμβάλλουμε στην αναγέννηση, την ανάπτυξη, την πρόοδο και την πρωτοπορία της πατρίδας μας.

Σε ποιους δεν απευθυνόμαστε

Σ’ όσους έχουν ευθύνη για την οικονομική χρεοκοπία της χώρας και όσους θεωρούν την πολιτική ως μέσω για την ικανοποίηση ατομικών στόχων και συμφερόντων.

Σε ποιους απευθυνόμαστε

Σ’ όσους πολίτες αγωνιούν για το μέλλον της χώρας, ενστερνίζονται το όνειρο και η πορεία τους ανεξαρτήτως επαγγέλματος, στηρίχθηκαν στις δυνάμεις τους, στην ακεραιότητα και τις υπόλοιπες αξίες μας. Σε ομάδες ή οργανώσεις πολιτών με τις οποίες μπορούμε ν’ αναπτύξουμε συνεργασίες και συνέργειες για την υλοποίηση της αποστολή μας.

Τα παραπάνω αναλύονται περισσότερο στις υπόλοιπες αναρτήσεις του ιστολογίου...

Εμπιστοσύνη. Η συγκολλητική ουσία στις ανθρώπινες σχέσεις και στον κοινωνικό ιστό. (δεύτερο μέρος)

Αφού παρέθεσα στο πρώτο μέρος τα εξωτερικά (τα εμφανή) χαρακτηριστικά του ανθρώπου που μπορεί να εμπνέει εμπιστοσύνη, θα προχωρήσω επιχειρώντας να συσχετίσω βαθύτερα χαρακτηριστικά και αρετές του, που αλληλοτροφοδοτούνται μέσα στην προσωπικότητά του.
Βαθύτερα μέσα του ο άνθρωπος εμπιστοσύνης έχει αρετές πολύ σημαντικές στις οποίες εμμένει ανυποχώρητα.Ας δούμε μερικές από αυτές:

Αυτοκυριαρχία
που σημαίνει: Είμαι κύριος του εαυτού μου και κρατάω κάθε μέρα και πιο δυνατά στα χέρια μου τη ζωή μου.
Αυτό συνεπάγεται “Ανάληψη των ευθυνών μας”. Σημαίνει ότι είμαστε πάντοτε πρόθυμοι και έτοιμοι ώστε:

• να αναλαμβάνουμε όλη την ευθύνη για τις επιπτώσεις των λόγων και των πράξεών μας, ολόκληρη την ευθύνη για τα αποτελέσματα της προσωπικής δουλειάς μας,
• σε μια ισότιμη συνεργασία (π.χ. μεταξύ συναδέλφων ή συνεργατών) αναλαμβάνουμε πρώτοι και θαρραλέα το μερίδιο της ευθύνης που μας αναλογεί και
• όταν είμαστε προϊστάμενοι ή ηγέτες μιας ομάδας αναλαμβάνουμε ολόκληρη την ευθύνη στις αποτυχίες της ομάδας μας και όταν η ομάδα σημειώνει επιτυχίες, αποδίδουμε επαίνους στην ομάδα κι όχι στον εαυτό μας.

Αισθάνομαι Κύριος του Εαυτού μου σημαίνει ότι ποτέ δεν ρίχνω την ευθύνη στους άλλους, αλλά ούτε στη μοίρα και την τύχη για τις δικές μου αποτυχίες.
Γνωρίζω καλά πως δεν είμαι κι ούτε πρόκειται να γίνω ποτέ αλάθητος.Είμαι λοιπόν έτοιμος να αποδεχτώ το λάθος μου και να το αναγνωρίσω αμέσως με θάρρος και ειλικρίνεια και αν χρειαστεί να το κάνω και δημοσίως.Είμαι επίσης έτοιμος αμέσως μετά να αναζητήσω τα αίτια του λάθους και τον τρόπο να το διορθώσω αλλά και να διορθωθώ εγώ ο ίδιος.
Αν το λάθος ήταν δικό μου και έγινε μέσα σε μια ομαδική συνεργασία αναλαμβάνω προσωπικά την ευθύνη της επανόρθωσης και αυτό καθησυχάζει τους συνεργάτες μου καθώς ξέρουν ότι δεν θα δεχτούν εκείνοι άδικες μομφές ή κατηγορίες ούτε και όλα τα βάρη της επανόρθωσης.

Η Υπευθυνότητα είναι συστατικό της αυτοκυριαρχίας.

Υπευθυνότητα σημαίνει επίσης ότι σε μια συνεργασία και σε κάθε συμφωνία με άλλους για κοινή δράση, είμαι αυστηρός στην εφαρμογή των συμφωνηθέντων αλλά και ταυτόχρονα επιεικής, δηλαδή δίκαιος τόσο με τον εαυτό μου όσο και με τους συνεργάτες μου.
Υπευθυνότητα σημαίνει ότι μπροστά σε απρόσμενες δυσκολίες, δεν θα είμαι εγώ που θα κάνω πρώτος πίσω και ότι γίνομαι παράδειγμα υπομονής και επιμονής και αποκούμπι για τους αδύναμους.

Η αυτοπειθαρχία είναι συστατικό της υπευθυνότητας.

Αυτοπειθαρχία σημαίνει ότι έχω επίπονα εξασκήσει τον εαυτό μου να είμαι ικανός να κάνω αυτά που πρέπει είτε μου αρέσουν είτε όχι προκειμένου να πειθαρχώ στους κανόνες ή στις συμφωνίες μιας ομάδας όπου συμμετέχω.Αυτοπειθαρχία σημαίνει να τιμώ πρώτα απ’ όλα τις δεσμεύσεις μου απέναντι στον εαυτό μου (που είναι και το δυσκολότερο).

Ταπεινότητα.
Δεν εννοούμε τη σεμνοτυφία - την υποκριτική ταπεινότητα, δεν εννοούμε τη ντροπαλή στάση ούτε την υποτίμηση του εαυτού μας σε σχέση με τους άλλους. Η ταπεινότητα δεν κάνει φασαρία αλλά και δεν προκαλεί τα βλέμματα με την επιτηδευμένη δήθεν υποχωρητικότητα και την επίπλαστη ευγένεια.
Ταπεινότητα εννοούμε τη στάση εκείνη που ακόμη και αν είσαι γεμάτος “βραβεία και παράσημα”, δεν τα κουβαλάς μαζί σου επιδεικνύοντάς τα οπουδήποτε βρεθείς. Αποφεύγεις τους κομπασμούς και την φλυαρία για τον εαυτό σου σε δημόσιες εμφανίσεις, αποφεύγεις τις παγίδες που σου στήνουν οι κόλακες.

Κανείς ποτέ δεν μπορεί να σε χαρακτηρίσει αλαζόνα.

Ταπεινότητα δεν σημαίνει να είσαι υποχωρητικός ή να ψαλιδίζεις τα φτερά σου ή να καταπνίγεις την ορμή, την τόλμη και την αγωνιστικότητά σου.
Έχεις αυτή τη γνήσια ταπεινότητα όταν είσαι διαρκώς αυτοκριτικός και αυστηρός με τον εαυτό σου χωρίς όμως να γίνεσαι ανελέητος μαζί του, χωρίς να γίνεσαι ενοχικός και βασανιστικός. Ταπεινός δεν είναι αυτός που διαρκώς αυτομαστιγώνεται.
Επίσης ταπεινότητα είναι όταν συχνά αναζητάς την κριτική των άλλων αξιολογώντας την και αξιοποιώντας την για να βελτιώνεσαι.

Η ταπεινότητα είναι παιδί της αυτογνωσίας.

Μπορείς, είτε με συντριβή για τα μεγάλα λάθη σου είτε με άνεση για τα μικρά σου, να αναγνωρίζεις όλα τα λάθη σου; Βεβαίως μπορείς όταν έχεις ανά πάσα στιγμή επίγνωση των αδυναμιών και μειονεκτημάτων σου, επίγνωση των περιορισμών των ικανοτήτων σου και των περιορισμών της πραγματικότητας.
Όταν η ταπεινότητά σου είναι γνήσιο τέκνο της αυτογνωσίας σου, τότε θα είσαι άτομο με υψηλή αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση χωρίς ίχνος αλαζονείας ή ναρκισσισμού.
Τότε γνωρίζεις την αξία σου, τις ικανότητές σου, την υπεροχή σου ενδεχομένως αλλά ποτέ δεν σπεύδεις να τα προβάλεις με λόγια πριν αυτά εκδηλωθούν μέσα από τους καρπούς των πράξεών σου.
Ο ταπεινός μπορεί να έχει κι αυτός τις δικές του φιλοδοξίες και ανάγκες να ανέβει ψηλά. Έχει στόχους που εξυπηρετούν τους ανώτερους σκοπούς της δικής του ζωής αλλά βρίσκει πάντοτε τον τρόπο να τα υποτάσσει αν χρειαστεί ή να τα εντάσσει ανάμεσα στις φιλοδοξίες, τις ανάγκες και τους στόχους της ομάδας ή κοινότητας όπου ανήκει, του οργανισμού ή της επιχείρησης όπου εργάζεται, της πατρίδας που υπηρετεί.

Απλότητα.

Η απλότητα έχει πιο άμεση σύνδεση με το ένστικτο, τη διαίσθηση και την ενόραση (ενδοσκόπηση) και γι αυτό δημιουργεί σκέψεις και σχέσεις ουσίας και συμπαράστασης.
Δεν μιλάμε βεβαίως για απλοϊκότητα, δεν μιλάμε για πρωτογονισμό, δεν μιλάμε για την έλλειψη μόρφωσης και καλλιέργειας. Μιλάμε για την συνεχή ελαχιστοποίηση της περιπλοκότητας. Απλό είναι αυτό που απομένει όταν αφαιρούμε τα περίπλοκα, τις δαιδαλώδεις διαδρομές και τους πολυσύνθετους γρίφους.

Ζούμε ωστόσο σ’ ένα κόσμο περίπλοκο, γεμάτο ποικιλόμορφες και αλληλένδετες εξαρτήσεις. Πορευόμαστε μέσα σ’ αυτόν τον κόσμο επιδιώκοντας πολλούς και αντικρουόμενους στόχους, διότι μέσα μας μαίνονται θύελλες εσωτερικών συγχύσεων και εσωτερικών συγκρούσεων.
Οι διαδρομές της δράσης μας γίνονται δαιδαλώδεις γιατί τέτοιες είναι πολύ συχνά και οι διαδρομές της σκέψης μας.
Θέλουμε να λύσουμε τα προβλήματά μας και αντί να τα απλοποιούμε, τα κάνουμε περιπλοκότερα. Αυτό όμως γίνεται γιατί δεν αναγνωρίζουμε ή και διότι δεν αποδεχόμαστε τα δεδομένα και τους περιορισμούς που υπάρχουν σε κάθε πρόβλημα. Δεν ορίζουμε σωστά τα προβλήματα.
Θέλουμε λύσεις του τύπου “και την πίτα ολάκερη και τον σκύλο χορτάτο”. Θέλουμε κέρδη χωρίς να καταβάλουμε το κόστος. Θέλουμε “μόνον τα εύκολα” και μάλιστα τα θέλουμε “εδώ και τώρα”. Γινόμαστε υπερβολικοί μέχρι και άπληστοι και αυτό εκτός απ’ όλα τα δεινά και την σπατάλη δυνάμεων, κάνει και τη ζωή μας ακόμη πιο περίπλοκη.
Ο απλός άνθρωπος δεν κάνει τη ζωή του ακόμη πιο περίπλοκη αλλά ακόμη πιο απλή. Δεν ανακατεύει, δεν συγχωνεύει πολλά προβλήματα μαζί αλλά κάνει το αντίθετο. Αναλύει και διασπά τα σύνθετα προβλήματα σε μικρότερα και απλούστερα ώστε να τα κατανοεί και να τα χειρίζεται καθένα ξεχωριστά και έτσι και ευκολότερα.

Ο απλός άνθρωπος απέναντι στα προβλήματα τοποθετεί απλές ξεκάθαρες ερωτήσεις: Που είναι το πρόβλημα; Τι με ενοχλεί; γιατί με ενοχλεί; Τι θέλω και τι δεν θέλω; Τι μέσα και τι πόρους διαθέτω για να το λύσω; Έχω τις γνώσεις και την εμπειρία κι αν όχι που θα τα αναζητήσω;
Ο απλός άνθρωπος έχει πάντοτε έτοιμες τις απαντήσεις σε τέτοιες απλές ερωτήσεις γι αυτό και μπορεί να τις ταιριάζει κάθε φορά σε κάθε του πρόβλημα. Ο απλός άνθρωπος είναι ξεκάθαρος μέσα του.

Η απλότητα είναι ένα ακόμη τέκνο της αυτογνωσίας.

Ο απλός άνθρωπος δεν έχει σύγχυση γύρω από το ποιος είναι και τι θέλει. Απλός είναι εκείνος που έχει επίγνωση των αναγκών του και των επιθυμιών που αυτές γεννούν. Έχει επίσης ξεκάθαρη επίγνωση των αρχών και των αξιών του καθώς και των πεποιθήσεων που αυτές συντηρούν. Ο απλός άνθρωπος δηλαδή ξέρει ποιες επιθυμίες του είναι θεμιτές και ποιες όχι με βάση τις αρχές, τις αξίες και τις πεποιθήσεις του.
Ξέρει λοιπόν τι θέλει και από αυτά που θέλει, ξέρει ποια μπορεί να επιδιώξει τώρα και ποια αργότερα. Έτσι βάζει στους σκοπούς του μια σειρά σπουδαιότητας και τους στόχους που θα εξυπηρετήσουν τον κάθε σκοπό, σε ένα ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα.Με δυο λόγια μπορούμε να πούμε ότι:

“Ο απλός άνθρωπος είναι ικανός να βάζει τάξη στη ζωή του αλλά και το φροντίζει διαρκώς ”.

Ο απλός άνθρωπος έχει ταυτότητα που την ορίζει ο ίδιος, έχει επίγνωση της δικής του αφετηρίας και του δικού του προορισμού, δεν περιπλανιέται ποτέ χωρίς πυξίδα κι όποτε συμβεί οι εξωτερικές περιστάσεις να τον εμπλέξουν στα περίπλοκα και δαιδαλώδη, εκείνος έχει πάντοτε δεμένο σε μιαν άκρη τον δικό του μίτο της Αριάδνης.

Στον απλό άνθρωπο, όλα μέσα του είναι ξεκάθαρα και διάφανα.Είναι άνετα ειλικρινής με τους άλλους αφού πρώτα μπορεί να είναι όσο γίνεται πιο ειλικρινής με τον εαυτό του (που είναι και το δυσκολότερο).
Δεν κρύβει τις προθέσεις του γιατί έχει ήδη κάνει τις επιλογές του.Δεν τον παιδεύουν οι φιλοδοξίες του γιατί δεν είναι λερωμένες με την απληστία.
Δεν ανακατεύεται σε παιχνίδια απληστίας και δεν μπερδεύεται μέσα σε παιχνίδια ανταγωνισμού. Αναγνωρίζει στον εαυτό του το δικαίωμα να θέλει πολλά, να θέλει μεγάλα και σπουδαία επιτεύγματα αλλά τα διεκδικεί με τον προσωπικό του αγώνα και με έντιμες απλές και αποτελεσματικές συνεργασίες. Δεν τα διεκδικεί από τα δικαιώματα των άλλων και δεν εκμεταλλεύεται ποτέ τους άλλους. Έτσι μπορεί και γίνεται επιτυχημένος χωρίς να κάνει τη ζωή του περίπλοκη.

Στο τρίτο και τελευταίο μέρος θα εξετάσω την αμοιβαιότητα εμπιστοσύνης στις διαπροσωπικές σχέσεις και μετά από αυτό μπορούμε μέσα από τον διάλογο αυτού του φιλόξενου ιστοχώρου, να εξετάσουμε όλοι μαζί το ίδιο, στην ανώτερη κλίμακα των σχέσεων πολίτη και πολιτείας.
Νίκος Νημάς.

Εμπιστοσύνη. Η συγκολλητική ουσία στις ανθρώπινες σχέσεις και στον κοινωνικό ιστό.

Ζούμε σήμερα μια παγκόσμια πολύπλευρη κρίση. Όλο και περισσότεροι μελετητές ισχυρίζονται ότι η κρίση αυτή δεν είναι τίποτε άλλο από μια “παγκοσμιοποιημένη κρίση εμπιστοσύνης”. Κρίση εμπιστοσύνης σε ιδεολογίες, σε θεσμούς, σε συστήματα διακυβέρνησης, σε ηγεσίες.
Ζούμε τον κλονισμό της εμπιστοσύνης προς τους πολιτικούς καθώς η διαφθορά στον χώρο τους βγαίνει στην επιφάνεια. Οι δυσάρεστες αποκαλύψεις λες και έχουν στόχο όχι την διόρθωση αλλά τον μόνιμο κλονισμό της εμπιστοσύνης των πολιτών.
Υπάρχει λόγος σοβαρός να φροντίζουμε να υπάρχει η εμπιστοσύνη σε όλες τις σχέσεις μας. Να εμπιστευόμαστε και να μας εμπιστεύονται.

“Ζητείται ελπίς”. Αυτός ήταν ο τίτλος του βιβλίου που έγραψε ο Αντώνης Σαμαράκης το 1954. Στη μεταπολεμική εκείνη εποχή, ήταν φυσικό επόμενο αυτό που αναζητούσαν όλοι οι άνθρωποι. Αναζητούσαν ελπίδα. Ελπίδα για ένα κόσμο καλύτερο, πιο δίκαιο, χωρίς πείνα και χωρίς πόλεμο.

Τα ίδια αιτήματα 55 χρόνια μετά παραμένουν στην πρώτη σειρά. Μετά από 50 χρόνια οικονομικής και τεχνολογικής ανάπτυξης στον Δυτικό Κόσμο, ζούμε σήμερα μια παγκόσμια κρίση. Όλο και περισσότεροι μελετητές ισχυρίζονται ότι η κρίση αυτή δεν είναι τίποτε άλλο από μια “παγκοσμιοποιημένη κρίση εμπιστοσύνης”.

Ζητείται ξανά η εμπιστοσύνη στις ιδεολογίες, η εμπιστοσύνη στις αγορές και στα οικονομικά συστήματα που κλονίζονται. Ζητείται η εμπιστοσύνη στους ηγέτες και στους πολιτικούς που η διαφθορά τους δεν μπορεί να κρυφτεί πλέον.

Καθώς η ζωή μας γίνεται ολοένα πιο περίπλοκη, χαοτική και αβέβαιη, αναζητούμε όλοι ακόμη πιο έντονα σήμερα, την εμπιστοσύνη στις μεταξύ μας σχέσεις. Η κούρσα του ανταγωνισμού και η απληστία στις επαγγελματικές σχέσεις γίνεται οδυνηρή γιατί σπανίζει η εμπιστοσύνη. Οι αεριτζήδες και οι απατεώνες τριγυρνούν ανάμεσά μας σαν τα αρπαχτικά.

Οι οικογένειες χάνουν τη συνοχή τους και διαλύονται, τα παιδιά απορρίπτουν τις πεποιθήσεις των αποτυχημένων γονιών τους και αναζητούν χωρίς καθοδήγηση την εμπιστοσύνη και το στήριγμα σε δρόμους δαιδαλώδεις και ύποπτους.

Υπάρχει λόγος σοβαρός λοιπόν για τον καθένα μας, να ασχολούμαστε με τη σημασία της εμπιστοσύνης. Υπάρχει λόγος σοβαρός να φροντίζουμε να υπάρχει η εμπιστοσύνη σε όλες τις σχέσεις μας. Να εμπιστευόμαστε και να μας εμπιστεύονται.

Θα επιχειρήσω να καταθέσω μια πιο σφαιρική άποψη για την εμπιστοσύνη, καθώς τα τελευταία χρόνια αυτή την έννοια τη συναντώ όλο και πιο συχνά μπροστά μου και με έχει απασχολήσει ιδιαίτερα. Θα ξεκινήσω με την εμπιστοσύνη στις διαπροσωπικές σχέσεις.

Η εμπιστοσύνη είναι μια πολύ πλατειά έννοια, έτσι όπως τη χρησιμοποιούν οι άνθρωποι. “Σε εμπιστεύομαι” μπορεί να σημαίνει από το “ότι απλά ανέχομαι να είσαι δίπλα μου”, μέχρι και το “να σου είμαι πιστά αφοσιωμένος”.

Η εμπιστοσύνη συνδέεται, εκφράζει και εκφράζεται με πολλές αρετές και αξίες, όπως:

• ακεραιότητα και αξιοπιστία,
• απλότητα και αυθεντικότητα,
• στιβαρή συγκρότηση προσωπικότητας,
• αυτοσεβασμός, αυτοεκτίμηση και αξιοπρέπεια,
• αυτοκυριαρχία και αυτοπειθαρχία,
• εντιμότητα, συνέπεια και διαφάνεια,
• ανεκτικότητα και σεβασμός προς τον άλλον,
• στάση προσφοράς και θυσίας
• φιλομάθεια και ανοιχτό μυαλό
• και πολλές άλλες.

Μπορούμε να πούμε πολύ συνοπτικά ότι εκείνος που συγκεντρώνει περισσότερες αρετές κερδίζει και περισσότερη εμπιστοσύνη από τους άλλους.
Η εμπιστοσύνη λοιπόν είναι το αποτέλεσμα της εκδήλωσης των πιο πάνω αρετών.

Πριν προχωρήσουμε όμως σε μια εκτενέστερη ανάπτυξη της εμπιστοσύνης σαν αποτέλεσμα των αρετών αυτών, θα αρχίσουμε πιο απλά, μέσα από την καθημερινή εμπειρία μας, καταγράφοντας κάποια εξωτερικά και εύκολα αναγνωρίσιμα χαρακτηριστικά εκείνων των ανθρώπων που εμπιστευόμαστε.

Νοιώθουμε ότι μπορούμε να εμπιστευόμαστε έναν άνθρωπο για πολλούς λόγους αλλά οι πιο αναγνωρίσιμοι είναι οι ακόλουθοι:

1. Ο Πρωταρχικός λόγος.

Πρώτα απ’ όλα, εκείνος ο οποίος θα κερδίσει αρχικά την εμπιστοσύνη μας, είναι αυτός που δεν μας προκαλεί καχυποψία και φόβο – οποιονδήποτε φόβο. Αυτό το καταλαβαίνουμε όταν εμείς απέναντί του νιώθουμε πως δεν είμαστε γεμάτοι επιφυλάξεις, ως συνήθως συμβαίνει με άλλους.

Είναι εκείνος που μας διευκολύνει να νοιώθουμε άνετα μαζί του και να είμαστε πιο ανοιχτοί, “κάθε φορά και λιγότερο κουμπωμένοι”. Δεν μιλάω βέβαια μόνον για τις πρώτες εντυπώσεις μας γι αυτόν αλλά για τις τελικές.

Νοιώθουμε έτσι μαζί του, όταν στη συνέχεια σιγουρευτούμε ότι ο άλλος δεν κρατάει σκόπιμα κρυφά όπλα, που μπορεί να τα χρησιμοποιήσει σε βάρος μας – είτε για να μας εκμεταλλευτεί, είτε για να μας παραπλανήσει, “να μας ρίξει”, προκειμένου αυτός να κερδίσει περισσότερα, ενώ εμείς πιθανόν πολύ λιγότερα ή ακόμη και να ζημιωθούμε.

Από την άποψη αυτή η εμπιστοσύνη ενισχύεται όταν ο άλλος έχει να μας προσφέρει μια σχέση ή μια φιλία ή μια δημιουργική επαγγελματική συνεργασία, από την οποία θα βγούμε και οι δύο δίκαια και αναλογικά κερδισμένοι.

Συνοπτικά: έμπιστος γίνεται αυτός που δεν μας παραπλανά, είναι δίκαιος και έντιμος, δεν κρατά “μυστικά όπλα”.

2. Οι συναισθηματικοί λόγοι,

είναι αυτοί οι λόγοι που, μας κάνουν να αισθανόμαστε κάτι περισσότερο από άνετα, όταν είμαστε μαζί με αυτόν, που κερδίζει την εμπιστοσύνη μας. Είναι όταν νοιώθουμε ευχάριστα και επιζητούμε τη συχνότερη επικοινωνία, τη συντροφιά του, ή τη συνεργασία μαζί του.

Η εμπιστοσύνη που μπορούμε να του έχουμε καθρεπτίζεται πρώτα στο βλέμμα του, στη χαρούμενη και αισιόδοξη διάθεση που εκπέμπουν οι ζεστές ματιές του.

Λόγοι εμπιστοσύνης είναι αυτοί που κάνουν την παρουσία του να μας τροφοδοτεί με αισιοδοξία και όρεξη για δράση και ζωή. Είναι επειδή νιώθουμε ανανεωμένοι και ενισχυμένοι με θετική ενέργεια κάθε φορά μετά από μια συνάντηση μαζί του.

Σε όλες τις συναναστροφές μας δεν ανταλλάσσουμε μόνον λόγια, σκέψεις, ιδέες προτάσεις και επιχειρήματα. Δεν επικοινωνούμε μόνον με τη λογική. Το κύριο μέρος κάθε επικοινωνίας, το υπόβαθρο, είναι η μη λεκτική επικοινωνία, η ανταλλαγή συναισθημάτων.

Για παράδειγμα, όταν τελειώνει μια συζήτηση με έναν πολύ αισιόδοξο και χαρούμενο άνθρωπο, ακόμη κι αν ήταν δυσάρεστο ή περίπλοκο το θέμα μας, εμείς φεύγουμε ασυναίσθητα πιο χαρούμενοι και πιο αισιόδοξοι. Ακόμη κι αν δεν μιλήσαμε για αισιοδοξία, πίστη, ελπίδα, εμπιστοσύνη και άλλα θετικά και παρήγορα, εντούτοις μας έχει μεταδώσει τα θετικά συναισθήματά του.

“Ο άνθρωπος εμπιστοσύνης”, ξεχωρίζει για τη σιγουριά του, που σου τη μεταδίδει. Δεν είναι ούτε ντροπαλός, ούτε και υπερόπτης. Δεν είναι φοβισμένος και ανασφαλής οπότε δεν είναι και κρυψίνους. Κοιτάζει ίσια στα μάτια με θάρρος και σε ελκύει χωρίς να σου προκαλεί αμηχανία.

Βέβαια τα θετικά συναισθήματα δεν είναι αρκετά για να εμπιστευτούμε, είναι όμως αναγκαία.

3. Η χημεία - Όταν ταιριάζουμε,

ή όταν εμείς θέλουμε να ταιριάξουμε μαζί του, όταν μας γοητεύει η προσωπικότητα και η δράση του. Κερδίζει την εμπιστοσύνη μας όταν:

• η νοοτροπία του,
• η στάση ζωής του και οι συμπεριφορές του,
• τα επί μέρους επιτεύγματά του
• και όλη η πορεία εξέλιξής του

ανοίγουν και σε μας δρόμους που έχουμε ήδη επιλέξει να ακολουθήσουμε.

Προσδοκούμε ή πιστεύουμε ότι η σχέση μας μαζί του θα μας οδηγήσει σε βελτίωση της δικής μας νοοτροπίας, στάσης και συμπεριφοράς και τελικά σε βελτίωση της ζωής μας.

Κερδίζει την εμπιστοσύνη μας, όταν είναι φανερό ότι διαθέτει πλούσια αυτά τα χαρακτηριστικά, τα χαρίσματα που εμείς αναζητάμε, ότι βαδίζει στην ίδια με μας κατεύθυνση κι ίσως και να προπορεύεται.

Από την άποψη αυτή η εμπιστοσύνη ενισχύεται όταν συμβαίνει οι περισσότερες από τις βασικές αρχές και αξίες του και μαζί και οι περισσότερες από τις πεποιθήσεις του, να συμβαδίζουν ή και να συμπίπτουν με τις δικές μας.

4. Όταν είναι χρήσιμος και προσφέρεται,

δηλαδή, όταν οι γνώσεις και οι ικανότητές του είναι αναμφισβήτητες, η δράση του είναι σοβαρή και υπεύθυνη και ο συνδυασμός γνώσης, ικανοτήτων και δράσης έχει φέρει τα εμφανή αποτελέσματά του – τους καρπούς των έργων του.

Όταν είναι αυθόρμητα αλληλέγγυος και υποστηρικτικός, όταν θέλει και μπορεί να γίνει καθοδηγητικός και να παίξει ηγετικό ρόλο.

Εφόσον μάλιστα είναι και διατεθειμένος να μοιραστεί μαζί μας τις γνώσεις και την επιτυχημένη δράση του, να μας καθοδηγήσει ακόμη και να μας στηρίξει, τότε αυτόματα μέσα μας χαρακτηρίζεται “ο άνθρωπός μας”.

5. Όταν είναι ακέραιος

κερδίζει δηλαδή την εμπιστοσύνη μας, όταν σε όλες τις εκδηλώσεις του, παραμένει ο εαυτός του. Ο ίδιος βασίζεται στην ισχυρή και καλλιεργημένη αυτοπεποίθησή του, οπότε πιστεύει ότι δεν χρειάζεται προσωπεία ούτε και προσποιητές συμπεριφορές και γι αυτό και δεν τα χρησιμοποιεί.

Βασίζεται στις ικανότητές του, τις γνώσεις και την εμπειρία του, που προσπαθεί συνεχώς να εμπλουτίζει και δεν χρειάζεται αλλά και δεν προτιμάει τις αθέμιτες ή ανέντιμες πρακτικές.

Δεν υποκρίνεται λοιπόν αλλά και δεν κρύβει τις αληθινές προθέσεις του. Είναι διάφανος. Είναι αυτός που δείχνει.

Τα λόγια του ταιριάζουν με τα έργα του και είναι ειλικρινής σε όλα. Είναι συνεπής και αξιόπιστος και αυτό μας κάνει να νιώθουμε ασφαλείς στις συνεργασίες μας.
“Κρατάει το λόγο που έδωσε – δεν δίνει υποσχέσεις που δεν είναι βέβαιος πως θα μπορέσει να τις τηρήσει”.

Γνωρίζει πώς να διαχειρίζεται τα διλήμματα για να παίρνει αποφάσεις και στέκεται με θάρρος απέναντι στην αλήθεια. Πιστεύει στην αλήθεια και την υπερασπίζεται.

Ο άνθρωπος που διακρίνεται για την εμπιστοσύνη που του έχουν οι άλλοι, είναι πραγματικός Κύριος / Κυρία, δηλαδή κύριος του εαυτού του και κρατάει κάθε μέρα και πιο δυνατά στα χέρια του τη ζωή του.

Επαναλαμβάνω ότι όσες περισσότερες αρετές έχει ένας άνθρωπος, τόσο περισσότερη επιρροή ασκεί στους γύρω του και τόσο περισσότερο κερδίζει την εμπιστοσύνη τους. Επομένως υπάρχουν πολλοί λόγοι που δημιουργούν εμπιστοσύνη – όσοι και οι αρετές, αλλά οι πιο πάνω 5 λόγοι και τα χαρακτηριστικά, βρίσκω να είναι οι θεμελιακοί στην καθημερινή εμπειρία μας, διότι είναι και οι πιο εύκολα αναγνωρίσιμοι.

Στο δεύτερο μέρος θα αναλύσω περισσότερο τα βαθύτερα στοιχεία χαρακτήρα και προσωπικότητας του έμπιστου ανθρώπου।
(ευχαριστώ τους δασκάλους μου - και ιδιαίτερα τον Δημήτρη Μπουραντά - που με βοήθησαν να βλέπω ψύχραιμα και καθαρά τα δαιδαλώδη και περίπλοκα της ζωής μας).

Ανοιχτός Διάλογος - Παιδεία - Τριτοβάθμια εκπαίδευση

Θεωρήστε αυτή την ανάρτηση ως υποκατηγορία της ανάρτησης - πρόσκλησης του Δημήτρη Μπουραντά για παράθεση απόψεων, ιδεών και προβληματισμών με τίτλο Ανοιχτός Διάλογος.

Επειδή τα θέματα που έχουν τεθεί εκεί είναι πάρα πολλά και για να μην προκύψει λαβύρινθος ιδεών, ανοίγω το θέμα της παιδείας σε ξεχωριστό τμήμα. Επιτρέψτε μου να ξεκινήσω από την τριτοβάθμια εκπαίδευση, όχι γιατί τη θεωρώ το πιο σημαντικό κομμάτι της εκπαιδευτικής αλυσίδας, τουναντίον θεωρώ τα πρώτα μαθητικά χρόνια ως τα πιο σημαντικά, αλλά επειδή ζω και λειτουργώ σε αυτή τη βαθμίδα. Με την πρώτη ευκαιρία, ή αλλιώς ύπαρξη σχετικών σχολίων και προτάσεων για βασική και μέση εκπαίδευση θα ανοίξω αντίστοιχη ξεχωριστή κατηγορία για τη συλλογή απόψεων.

Για να ξεκινήσουμε από κάτι θέτω ως βάση για τον ανοιχτό διάλογο τις προτάσεις του πρύτανη του Πανεπιστημίου Κρήτης κ. Παλλήκαρη, που εκτέθηκαν στην 64η σύνοδο των πρυτάνεων, και το απόσταγμα αυτών αποτυπώνονται σε διάφορα δημοσιεύματα, όπως το σημερινό στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&ct=1&artid=4582368.

Επίσης σε πολλά από τα παραπάνω υπάρχει σύμπωση απόψεων και με τις προθέσεις του υπουργείου σχετικά με τον επικείμενο νέο νόμο πλαίσιο των ΑΕΙ, όπως για παράδειγμα,

• Οικονομική αυτοδιαχείρηση


• Αυτοτέλεια

• Εισαγωγή σε Σχολή και επιλογή μετά τον πρώτο χρόνο

• Αξιολόγηση και κοινωνική λογοδοσία


πιθανόν και σε άλλα. Δεν χρειάζεται να ψάξουμε σε ποια πλευρά χρεώνεται η αρχική έμπνευση. Το πιο πιθανό σε καμμία γιατί τα περισσότερα από αυτά είναι πρακτικές που εφαρμόζονται εδώ και πολλά χρόνια στα καλά πανεπιστήμια της Αμερικής και σχετικά πρόσφατα και στην Ευρώπη.

Ας αποφύγουμε αρνητική κριτική που ενδεχομένως προκύπτει από μη εμπιστοσύνη σε πολιτικά πρόσωπα και υπάρχουσες δομές για αποτελεσματική υλοποίηση ακόμη και του καλύτερου σχεδίου, και να περιοριστούμε παρακαλώ κυρίως σε προβληματισμούς και προτάσεις σχετικές με το σχεδιασμό και τους στόχους του Ελληνικού Πανεπιστημίου.

Οσο υπάρχουν πρόβατα

Μεγάλες ταμπέλες, περίφραξη του χώρου, ο τσοπάνης φυσάει τη φλογέρα του, πορτιέρηδες στην είσοδο διαλαλούν τη γη της επαγγελίας, τσομπανόσκυλα αλυχτάνε για να κρατήσουν το κοπάδι μαζεμένο. Όλα σοφά και όμορφα φτιαγμένα ώστε κάθε πρόβατο να βρίσκει το μαντρί που του ταιριάζει, να νοιώθει όπως φαντάστηκε ότι ήτανε καλά να νοιώθει.
Αλήθεια ποιο μαντρί είναι το καλύτερο; Ποιο είναι αυτό που στο τέλος της ημέρας το πρόβατο δεν θα κουρευτεί, δεν θα του πάρουν το γάλα, δεν θα οδηγηθεί στη σφαγή; Αναζητώντας το, ρωτώ δεξιά και αριστερά, μαθαίνω από τους μέσα και από τους έξω, προσπαθώ να φανταστώ, ενίοτε δοκιμάζω να μπω μερικά μέτρα μέσα, άλλοτε εγκλωβίζομαι μέσα, άλλοτε νοιώθω εγκλωβισμένος που είμαι απ’έξω, δυσκολεύομαι να καταλήξω σε ποιο μαντρί να μαντρωθώ!

Και τι άλλο να κάνω; Να μείνω μόνος, θα με φάει ο λύκος μου λένε. Να φτιάξεις το δικό σου μαντρί, πετάγεται ο άλλος. Ναι αλλά μαντρί και να είμαι πάλι μόνος τι νόημα έχει. Να βάλεις και άλλους μέσα – ναι εντάξει, πως όμως; Να βάλεις μια ταμπέλα να τη βλέπουν από μακριά και να’ρχονται. Και όταν πλησιάσουν να βάλεις πορτιέρηδες στην είσοδο να διαλαλούν τη γη της επαγγελίας, και όταν μπουν μέσα να βάλεις τσομπανόσκυλα να τους κρατάνε μαζεμένους, και εσύ να φυσάς τη φλογέρα σου, δεν θα είσαι πια πρόβατο αλλά τσοπάνης. Θα αρμέγεις, θα κουρεύεις, θα σφάζεις και θα περνάς καλά.

Μα εγώ είμαι πρόβατο δεν θέλω να γίνω τσοπάνης. Το μόνο που μ’ένοιαζε ήταν να μην κλειστώ σε κανά μαντρί και μου βάλουνε εκείνη τη στάμπα με το πυρακτωμένο σίδερο, θα καίει πολύ φαντάζομαι και θα μείνει σημάδι για πάντα. Ομολογώ πως είχα μια θλίψη για τ’άλλα πρόβατα που τα’βλεπα μαντρωμένα, μα φαινόντουσαν να περνάν καλά και έτσι ξεχνιόμουνα στη μοναξιά μου, που μάλλον αυτή ήταν που με πείραζε και πιο πολύ απ’όλα.

Μα ήρθε μια μέρα κάποτε που ήταν διαφορετική από όλες τις άλλες. Τα μαντρωμένα πρόβατα δεν ήταν πια χαρούμενα, δυσανασχετούσαν σε όλα τα μαντριά. Είχε πέσει ξηρασία και δεν είχαν ούτε να φάνε ούτε να πιούνε πια. Τ’άρμεγαν και τα κούρευαν κάθε μέρα και όσα δεν είχαν πια να δώσουν γάλα και μαλλί τα σφάζανε αμέσως. Οσα νοιώθανε μια στάλα δυνατά έψαχναν να φύγουν απ’το μαντρί, μα μαθημένα καθώς ήτανε να ζούνε πάντα σε μαντρί, αναζητούσανε σ’άλλο μαντρί να πάνε πάλι. Τα τσομπανόσκυλα αλυχτούσαν όλο και πιο δυνατά όπως και οι πορτιέρηδες από τα διπλανά μαντριά επίσης. Οι φλογέρες βούιζαν όλες μαζί κακόφωνα, χωρίς σκοπός να ξεχωρίζει. Και να το ερώτημα ξανάρχεται, ποιο μαντρί είναι καλύτερο; Σε ποιο μαντρί να πάω; Ήρθε η μέρα που και τα μαντρωμένα ρώτησαν την ίδια ερώτηση με μένα.

Και τότε έκατσα να φανταστώ πως θα’τανε το τέλειο μαντρί. Δεν θα’χε φράχτη γύρω-γύρω, θα επιτρεπότανε να τρως από όλα τα λιβάδια, να πίνεις νερό απ’όλες τις πηγές, να ταξιδεύεις σε κάθε τόπο και να χαίρεσαι τις ομορφιές του και να αφήνεις πίσω τις κακοτοπιές του. Και στο τέλος της ημέρας δεν θα είχε κούρεμα, άρμεγμα και σφαγή. Μα τι τα θες, αφού δεν υπάρχει τέλειο μαντρί παρά μόνο στη φαντασία μου. Μετά όμως θυμήθηκα δυο λόγια του φιλόσοφου συγγραφέα και σκέφτηκα, μα ναι υπάρχει τέτοιο μαντρί, μόνο που δεν είναι για πρόβατα.

«Στον κόσμο τούτον» συλλογίζουνταν, «θά 'σαι αρνί ή λύκος - αν είσαι αρνί σε τρων - αν είσαι λύκος τρως. Θεέ μου, δεν υπάρχει ένα τρίτο ζώο, καλύτερο, δυνατότερο»; Και μια φωνή μέσα του του αποκρίνουνταν: «υπάρχει, υπάρχει, παπα-Γιάνναρε, κάνε υπομονή. Τώρα και χιλιάδες χρόνια ξεκίνησε να φτάσει, να γίνει άνθρωπος - δεν έφτασε ακόμα. Βιάζεσαι; Ο Θεός δε βιάζεται παπα-Γιάνναρε.»


Ν. Καζαντζάκης, Αδερφοφάδες

Αν ένας απλός άνθρωπος μπορεί να γίνει ένορκος, γιατί όχι και πολιτικός;

Μια ενδιαφέρουσα πολιτική καινοτομία από την Αγγλία. Το Jury Team (http://www.juryteam.org) είναι μια πολιτική πρωτοβουλία που ιδρύθηκε το 2009 για να υποστηρίξει ανεξάρτητους υποψήφιους στις εγχώριες και ευρωπαϊκές Ευρωεκλογές. Περιγράφεται ως ένας οργανισμός ομπρέλλα που δίνει υποστήριξη σε όρους χρήματος και προώθησης για ανεξάρτητους υποψηφίους που είναι ελεύθεροι να καθορίσουν την δική τους αντζέντα έξω από τα όρια κάποιου παραδοσιακού κόμματος. Ο John Smeaton είναι ο πρώτος ανεξάρτητος υποψήφιος βουλευτής σε εθνικές εκλογές που υποστηρίχθηκε μέσα από αυτή την πρωτότυπη διαδικασία.

Ο όρος Jury Team αντανακλά την ιδέα που υπάρχει πίσω από το σώμα των ενόρκων όπου απλοί άνθρωποι αποφασίζουν για σημαντικά και περίπλοκα ζητήματα με ακεραιότητα και ανεξαρτησία.

Διαβάζουμε από τον ιστότοπο του Jury Team ότι: "The Jury Team is for everyone who cares about this country. Vote for change or stop complaining. The Jury Team works together for the people that the politicians forgot. That is just about everyone in the country apart from the small and elite political class. We intend to 'open up and clean up' politics. We will give back to people their pride in their country and its institutions. We will let them become the ultimate jury."

Μπορείτε να ανακτήσετε τα αναλυτικά εγχειρίδια περιγραφής του Jury Team από τους κάτωθι συνδέσμους:

• Preface (PDF, 257kb)
• Chapter A - Introduction (PDF, 108kb)
• Chapter B - Championing Policies (PDF, 141kb)
• Chapter C - Democratic Reform (PDF, 103kb)
• Chapter D - Strengthening Parliament (PDF 114kb)
• Chapter E - Improving Government (PDF, 86kb)
• Chapter F - Jury Team (PDF 109 kb)

Η ρίζα του κακού

Σε σημερινό άρθρο στην ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας 'Ημερησία' παρουσιάζεται μια όψη της εικόνας του ΟΣΕ. Αυτές τις μέρες έχουν κυκλοφορήσει και άλλα σχετικά άρθρα που φωτίζουν διάφορες σκοτεινές πλευρές της υπόθεσης.

http://www.imerisia.gr/article.asp?catid=12336&subid=2&pubid=38943152#

Πέρα από τα τεχνικά στοιχεία και τις όποιες λύσεις δοθούν, θα πρέπει να κυττάξουμε πίσω από τις γραμμές του κειμένου και να δούμε τη βασική αιτία, τη ρίζα του κακού, αν θέλουμε στο μέλλον να μη βρεθούμε ξανά αντιμέτωποι με τα ίδια προβλήματα. Μια μέθοδος που χρησιμοποιείται στην επιχειρηματική πρακτική προκειμένου να αποκαλυφθεί η πραγματική αιτία ενός προβλήματος είναι η παράθεση διαδοχικών ερωτήσεων που ξεκινούν με τη λέξη 'Γιατί' (συνήθως πέντε είναι αρκετές, γι'αυτό συναντάται και ως 5 Whys method).

Ας δοκιμάσουμε λοιπόν πιθανές ερωτήσεις και απαντήσεις.

1. Γιατί ο ΟΣΕ σήμερα λειτουργεί με ζημία 3 εκατομμύρια ευρώ ημερησίως;

Διότι τα έσοδα του είναι πάρα πολύ μικρότερα από τα έξοδα του.

2. Γιατί ο ΟΣΕ δεν έχει περισσότερα έσοδα ώστε να καλύπτει τα έξοδα του;

Για να συμβεί αυτό θα πρέπει τα έσοδα του να ξεπεράσουν το 1 δις ευρώ το χρόνο. Τα έσοδα του το 2008 ήταν ~195 εκ. ευρώ (δημοσιευμένος ισολογισμός χρήσης 2008, www.ose.gr). Αυτό σημαίνει να βρεθεί στην 5^η θέση από πλευράς εσόδων μεταξύ των ΔΕΚΟ, μετά από ΟΠΑΠ, OTE, Cosmote, ΔΕΠΑ, στη 4^η θέση των βιομηχανικών επιχειρήσεων, πάνω από 3Ε και κάτω από Motor Oil, στην 10^η θέση των εμπορικών επιχειρήσεων, και να επιτύχει πάνω από 70% περισσότερα έσοδα από ότι έχουν μαζί οι 4 μεγαλύτερες ναυτιλιακές εταιρείες στην Ελλάδα, ΑΝΕΚ, Μινωικές, Blue Starr ferries και ΝΕΛ! (στοιχεία 2008 από statbank).

Οπότε το να μεγαλώσει ο τζίρος κατά περίπου 5 φορές για το μέγεθος της Ελληνικής αγοράς φαντάζει τουλάχιστον μακρινό σενάριο.

3. Γιατί δεν μειώνονται τα έξοδα του τότε;

Η ανάλυση εξόδων (χρήση 2008) δείχνει ότι η μισθοδοσία προσωπικού αποτελεί το 43% των εξόδων ενώ ένα ποσοστό 40% αφορά αποσβέσεις. Οπότε η μισθοδοσία είναι το κύριο κομμάτι λειτουργικών εξόδων του οργανισμού. Η μισθοδοσία γενικά θεωρείται ανελαστικό κομμάτι των εξόδων.

4. Γιατί η μισθοδοσία έφθασε να είναι τόσο μεγάλη;
Σύμφωνα με το άρθρο, το 2004 ο ΟΣΕ απασχολούσε 4.278 άτομα και το 2009 έφτασε τους 6.345. Το ετήσιο κόστος μισθοδοσίας το 2004 ήταν 249 εκατ. ευρώ ενώ το 2009 ανέβηκε στα 302 εκατ. ευρώ. Αύξηση ετησίου κόστους περίπου 21%.

5. Γιατί έφθασε ο οργανισμός να έχει τόσους υπαλλήλους; Εδώ και πάρα πολλά χρόνια το κόστος μισθοδοσίας του ήταν μεγαλύτερο από τα έσοδα του, το συσσωρευμένο χρέος του φθάνει τα 10 δις ευρώ.

Διότι ο ΟΣΕ είναι ένας δημόσιος οργανισμός και οι προσλήψεις στους δημόσιους οργανισμούς δεν γίνονται με βάση τις επιχειρησιακές ανάγκες αλλά με μοναδικό γνώμονα την εξυπηρέτηση των ψηφοφόρων του εκάστοτε κυβερνώντος κόμματος.

6. Γιατί καμία κυβέρνηση μέχρι τώρα δεν αντέδρασε στη συσσώρευση χρέους και στη ζημιογόνο λειτουργία του οργανισμού;
Διότι η οποιαδήποτε προσπάθεια αναστροφής και εξυγίανσης του οργανισμού πέρα από ικανό μανάτζμεντ απαιτούσε πρωτίστως πολιτική βούληση. Πολιτική βούληση για εξυγίανση ενός δημόσιου οργανισμού όπως ο ΟΣΕ με πρόβλημα κυρίως το υπεράριθμο προσωπικό (συν των φαινομένων διαφθοράς και αναποτελεσματικότητας) σημαίνει ανάληψη του πολιτικού κόστους που συνεπάγονται οι αποφάσεις. Ποτέ και κανένας πολιτικός δεν τόλμησε, είτε στον ΟΣΕ είτε σε άλλους οργανισμούς, αλλά και εν τέλει στο σύνολο του δημόσιου τομέα, να αναλάβει το βραχυπρόθεσμο πολιτικό κόστος ενεργειών που θα είχαν μακροχρόνιο όφελος.

Πολιτικό κόστος. Η ρίζα του κακού για τα δεινά του τόπου. Το πολιτικό κόστος μπορεί εύκολα να μεταφραστεί, χωρίς να χαθεί η ουσία, σε πολιτική ευθύνη. Αυτοί που δεν αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους λέγονται απλά ανεύθυνοι.

Το τραγικό της υπόθεσης είναι, ότι οι ίδιοι ανεύθυνοι πολιτικοί που με τη στάση τους έφτασαν τη χώρα στο χείλος του γκρεμού σήμερα, αυτοί οι ίδιοι (επι)καλούνται να τη σώσουν. Έχετε καμία αμφιβολία ότι αν οι πιστωτές μας δεν επέβαλλαν την άμεση λύση όλων των καυτών προβλημάτων, μεταξύ αυτών και ο ΟΣΕ, θα έπαιρνε κανείς από αυτούς την πρωτοβουλία να αναλάβει την ευθύνη να βγάλει τα 'κάστανα από τη φωτιά'. Αμφιβάλλω βάσιμα, οι ίδιες οι δηλώσεις τους και οι αμφίθυμες ενέργειες τους το δείχνουν καθαρά.

ΥΓ

Μια άλλη ενδιαφέρουσα πτυχή είναι το πώς παρουσιάζονται τα στοιχεία στα άρθρα αναλόγως της σκοπιμότητας. Στο άρθρο αναφέρεται ότι το μέσος κόστος ανά εργαζόμενο αυξήθηκε από το 2004 στο 2009 κατά 62%. Αν κανείς όμως χρησιμοποιήσει τα στοιχεία που δίνει το άρθρο για αριθμό εργαζομένων και ετήσιο κόστος μισθοδοσίας για αυτά τα έτη καταλήγει ότι το μέσο κόστος το 2004 ήταν 58.205 ευρώ και το 2009 έπεσε στα 47.597 ευρώ. Όπερ μείωση μέσου κόστους μισθοδοσίας ανά εργαζόμενο περίπου 18%. Αν δεν πρόκειται για σκοπιμότητα τότε προκύπτει προχειρότητα ή λάθος. Για την περίπτωση λάθους αναμένω να δω τη διόρθωση σύντομα.

Ο Κύκλος των Χαμένων Αξιών: Άρθρο του 1992

Ζούγκλα

Μαγαζιά κλειστά ή ανοιχτά και έρημα, βιοτεχνίες μαραζωμένες, συνταξιούχοι με περικοπές της σύνταξης στα όρια της πείνας, δεκάδες χιλιάδες νέοι άνεργοι που ψάχνουν για δουλειά και με 300 ευρώ (τα 700 σε λίγο θα φαντάζουν εξωπραγματικά), νέες σκληρές συνθήκες εργασίας χωρίς ωράριο και ελάχιστο αμοιβών, δηλαδή φθηνά εργατικά χέρια για να μειωθεί το κόστος εργασίας και όλα τα κόστη γενικώς, χάριν της ανάπτυξης που δεν φαίνεται στον ορίζοντα, δικαστήρια που υπολειτουργούν, δημόσιες υπηρεσίες σε παράλυση, τα οικονομικά υπουργεία να επιμένουν επικοινωνιακά διαπομπεύοντας καθημερινά επαγγέλματα και τάξεις. Και Ταμείο ΜΗΔΕΝ. Μηδέν τα έσοδα, μηδέν σε αξιοπιστία, μηδέν σε ουσιαστική επικοινωνία με τους φορείς.

Η Βουλή ακολουθώντας τυφλά και υπερθεματίζοντας σε εντολή και οδηγίες, απλώς… εγκρίνει νόμους χωρίς να γνωρίζει τις παραμέτρους, τα δε κόμματα έχουν εξαπολυθεί σε ένα πόλεμο αλληλοεξόντωσης μέσω των χρεοκοπημένων, λόγω της ειδικής για τους πολιτικούς παραγραφής, επιτροπών. Ο τηλεοπτικός Τύπος και από κοντά ο έντυπος με πρωτοσέλιδα σκανδάλων και πλήρη υποχώρηση των σοβαρών ειδήσεων για την κατάσταση της χώρας και τα εθνικά θέματα, των οποίων η διαχείριση βαίνει όλο και περισσότερο αναποτελεσματική. Σχεδόν όλα αρχίζουν να κακοφορμίζουν και μόνο νησίδες αξιοπιστίας έχουν απομείνει στο πέλαγος της μηδενικότητας, που κι αυτές αρχίζουν να υποχωρούν στο τσουνάμι της διαφθοράς και της απόλυτης διαπλοκής που εξακολουθεί να κυβερνά απτόητη. Ο πολύς κόσμος δεν έχει συνειδητοποιήσει ακόμη (έτσι πάντα δεν γίνεται;) ότι οδηγούμαστε πολλά χρόνια πίσω και ότι θα χρειαστεί σκληρή δουλειά. Οτι οι απαιτήσεις, τα δικαιώματα όλο και θα μειώνονται. Ηδη δεν φαίνεται αυτό καθαρά με τα εργασιακά, κοινωνικά και λοιπά δικαιώματα; Το ίδιο δεν συμβαίνει με τα ανθρώπινα δικαιώματα, κατάκτηση της Γαλλικής Επανάστασης με ρίζες αρχαιοελληνικές που έχουν εκμηδενισθεί και μόνο κατ’ ευφημισμόν πλέον υπάρχουν για να παραβιάζονται εκ του ασφαλούς;

Με αφορμή την τρομοκρατία ο κόσμος τρομοκρατημένος από τα μέτρα περιμένει τα χειρότερα, κλεισμένος στο σπίτι του, φοβισμένος και καταπτοημένος απ’ όσα βλέπει και ακούει, αρκούμενος να «διασκεδάζει» με τα τηλεσκουπίδια που μεγαλόψυχα προσφέρονται καθημερινά και αποσυντονίζουν ακόμη περισσότερο όλα τα ενεργειακά κέντρα, σε βαθμό νάρκωσης.

Κάποτε, πολλά χρόνια πριν, συζητούσαμε για την κοινωνία των 2/3 που εργάζεται και το 1/3 που θα εποφθαλμιά τη θέση του, με οιεσδήποτε συνθήκες εργασίας. Ενα είδος ανθρωποφαγισμού που το ονόμασαν ανταγωνισμό. Τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα με την αλόγιστη σπατάλη των κοινοτικών κονδυλίων και την εκποίηση του εθνικού πλούτου σε κάθε επίπεδο που έφεραν τη χώρα στον πάτο του βαρελιού, που στην περίπτωσή μας εφέρετο να έχει πολλούς πάτους. Ασφαλώς δεν είναι εύκολο από τη μια στιγμή στην άλλη να συνειδητοποιήσουμε τη μεγάλη ανατροπή. Ως ο ουρανός να γύρισε ανάποδα μοιάζει η εποχή που διανύουμε. Και ακόμη δεν είδαμε τίποτα. Απλώς δεν θέλουμε να το πιστέψουμε και να προετοιμασθούμε. Από την άλλη πλευρά, μέρος της κυβέρνησης φαίνεται πλέον πλήρως ανίκανο να σταθμίσει τα πράγματα. Πού χρόνος για συζήτηση. Από τις απέραντες διαβουλεύσεις, περάσαμε στις μη διαβουλεύσεις, με αποτέλεσμα την πλήρη άγνοια του τι ψηφίζεται και γίνεται νόμος του κράτους. Προσπαθούν να σώσουν τη θέση τους. Να την κάνουν τι; Να σώσουν τον τόπο, όταν δεν μπορούν να σώσουν τον εαυτό τους και το υπουργείο τους. Κι εμείς ως επαγγελματικός κλάδος τηρήσαμε ευλαβώς όλες τις προδικασίες και διαδικασίες προσερχόμενοι σε διάλογο που αποδείχθηκε καθαρά προσχηματικός, με αποφάσεις προειλημμένες. Εμείς μάθαμε να συζητάμε, να διαπραγματευόμαστε, να αξιώνουμε να εξαντλούμε τον διάλογο, γιατί αυτό επιτάσσουν ο πολιτισμός, το κύρος και οι παραδόσεις μας. Δεν δίνουμε προσχήματα. Ξέρουμε όμως να προστατεύουμε την αξιοπρέπεια και το κύρος των δικηγορικών συλλόγων με τους πολύχρονους αγώνες για τα ατομικά δικαιώματα, τη δικαιοσύνη, την ελευθερία, τη δημοκρατία. Και όταν αυτά αμφισβητούνται δεν χωράει άλλη λύση απ’ αυτήν της προστασίας δικηγορικών συλλόγων που αποτέλεσαν και αποτελούν έπαλξη προάσπισης ανθρώπινων, πολιτισμικών ιδεών, καθώς και των ασφαλιστικών μας ταμείων με κάθε τρόπο. Ιδιαίτερα όταν η άλλη πλευρά αποδεικνύεται πλήρως αναξιόπιστη.

Στη ζούγκλα στην οποία μας οδηγούν υπάρχουν κι εκεί κανόνες, στους οποίους οφείλουμε και εμείς να προσαρμοσθούμε. Μαζί μας έχουμε την ιστορία, τις παραδόσεις μας, τις τιμημένες γενιές που πέρασαν και δόξασαν τον τόπο. Και κυρίως τις γενιές που έρχονται. Οι υπουργοί και τα αξιώματα έρχονται και παρέρχονται. Η αξιοπρέπεια όμως παραμένει και σε ακολουθεί σαν σκιά, και τώρα και πάντα.

* Ο Δ. Χ. Παξινός είναι πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών.

Καθημερινή, 19/6/2010
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_2_19/06/2010_405181

Η Οικονομία στο Απόσπασμα

Η ελληνική οικονομία ήταν καταδικασμένη σε θάνατο χρόνια τώρα, η κυβέρνηση απλώς την έσπρωξε μπροστά στο απόσπασμα των κερδοσκόπων και νομισματοκόπων και της έδωσε τη χαριστική βολή. Τις πταίει; Ο δρόμος για την κόλαση της πτώχευσης στρώθηκε με τις καλύτερες προθέσεις εγχώριων και Ευρωπαίων πολιτικών. Τεράστιες οι ευθύνες των προηγούμενων κυβερνήσεών μας, αλλά και των κυβερνουμένων. Σπαταλήσαμε πολύτιμα χρόνια και δανεικά χρήματα για να χτίσουμε την έλλειψη ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας, της παιδείας, της κοινωνίας και της ποιότητας ζωής. Πρέπει να καταλάβουμε ότι ακόμα και αν αποκτούσαμε ως διά μαγείας τα δισ. ευρώ που απαιτεί ο ταμειακός μας εφιάλτης σήμερα, δεν θα λύναμε τίποτα αναφορικά με τα πραγματικά προβλήματά μας.

Ακούγοντας τον πρωθυπουργό να αποποιείται κάθε είδους ευθύνη, αναπόφευκτα σκέφτομαι κάποια από τα κρίσιμα εκούσια ή ακούσια λάθη τα οποία θεωρώ ότι έγιναν τους τελευταίους μήνες.

Πρώτον, μια σοσιαλιστική κυβέρνηση δύσκολα πείθει ότι μπορεί και θέλει να εφαρμόσει με συνέπεια νεοφιλελεύθερα μέτρα. Δεύτερον, οι τακτικές μακροχρόνιων διαπραγματεύσεων και μπλόφας μπορεί να αρμόζουν στην εξωτερική πολιτική, αλλά είναι συνταγή βέβαιης αποτυχίας για την οικονομία. Συνήθως είναι καλύτερη μια λάθος απόφαση από τη συνεχιζόμενη αναβολή και αμφιβολία. Οι αγορές κεφαλαίων ξεχνούν τα λάθη, απεχθάνονται όμως την αδικαιολόγητη αβεβαιότητα και τις χρόνιες στατιστικές παρεκτροπές. Τρίτον, είναι βασικό αξίωμα της διοίκησης ότι σε περιόδους κρίσης δεν έχεις τον χρόνο ή την πολυτέλεια να διαβουλεύεσαι επί παντός επιστητού, καθώς υπάρχει ανάγκη για στιβαρή και αποφασιστική ηγεσία. Ηγέτη θέλουμε σήμερα και όχι συνομιλητή. Τέταρτον, η επανάληψη της πολιτικής φάρσας της δημοσιονομικής απογραφής του χρέους ήταν αυτή τη φορά καταστροφική σε όρους πραγματικούς αλλά και συμβολισμών. Γιατί κρύψαμε ή δεν καταλάβαμε ότι η οικονομία ήταν η απόλυτη, επιτακτική και μοναδική προτεραιότητα; (όπως γλαφυρά διατύπωνε η κυβέρνηση Κλίντον το 1992: it’s the economy, stupid). Δεν εκπλήσσει η έλλειψη οράματος για την οικονομία. Πέμπτον, τα διαβόητα spread των ομολόγων, οι διακυμάνσεις του χρηματιστηρίου ή οι δημοσκοπήσεις δεν μπορούν να αποτελέσουν μοναδικό βαρόμετρο ή γνώμονα πολιτικής. Οποιος αναζητεί ευθύνες σε κάποιο διεθνές παρακράτος επενδυτών είναι αφελής. Η κερδοσκοπία είναι μια αναπόφευκτη πνευμονία στην ανοσολογική ανεπάρκεια της οικονομίας μας. Η ευθύνη τελικά είναι δική σου. Στη μεταπολίτευση αφήσαμε τη δημοκρατία στον αυτόματο πιλότο. Ξεχάσαμε ότι είναι το πολίτευμα που έχει τις μεγαλύτερες απαιτήσεις από τους πολίτες.

Σήμερα στην Ελλάδα όλοι μας βιώνουμε την άρνηση αναφορικά με την πραγματικότητα και τις προσωπικές μας ευθύνες. Σύντομα αυτή η άρνηση θα μετουσιωθεί σε θυμό και τότε θα θερίσουμε τις κοινωνικές θύελλες.

Εν κατακλείδι, ας αποδεχθούμε πια ότι δυστυχώς επτωχεύσαμεν. Δεν υπάρχει καμία εύκολη λύση. Θα ακολουθήσουν χρόνια οικονομικής ύφεσης. Ας φροντίσουμε για τους πιο αδύναμους της κοινωνίας μας και ας διασφαλίσουμε ότι η κρίση θα δημιουργήσει δραστήριους μεταπολίτες και όχι μια ακόμα παραλλαγή της μεταπολίτευσης. Ιδωμεν.

Καθημερινή της Κυριακής, 23/5/2010
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_economy_2_23/05/2010_402046

Η μόνη ελπίδα αναστροφής της κρίσης

Δυστυχώς φθάσαμε στην ουσιαστική οικονομική και πολιτική χρεοκοπία ακολουθώντας σταθερά μια πορεία δεκαετιών που με μαθηματική ακρίβεια οδηγούσε το καράβι στην ξέρα.

Ηταν σε όλους γνωστό ότι μια χώρα δεν μπορεί επί δεκαετίες να καταναλώνει περισσότερα από όσα παράγει στηριζόμενη σε πόρους των προηγούμενων γενεών, των επόμενων (συνεχής αύξηση του δανεισμού) και της Ε.Ε.

Ας αναζητήσουμε τα σωστά ερωτήματα

Πόσο ανεπτυγμένη και πρόθυμη είναι η κοινωνία των πολιτών ώστε να μπορέσει να συμβάλλει στην υπέρβαση της κρίσης;